Koenraad van Cleempoel - Astrolabes at Greenwich

'This catalogue has been beautifully presented, with the information clear and accessible', schrijft historica Hester Highton in The British Journal for History and Science over Astrolabes at Greenwich. Hoewel de ondertitel van dit mooi gebonden werk doet vermoeden dat het een 'eenvoudige' museumcatalogus betreft, is niets minder waar: de afbeeldingen zijn voorzien van essayistische bijschriften die niet alleen uitvoerige beschrijvingen van de objecten geven, maar vooral ook een inkijk bieden in een indrukwekkende historische context die bijna 1500 jaar beslaat.
Gebonden, Oxford University Press, 339 blz. Van 189,- (zie bijvoorbeeld Bol.com) voor 55,- (EXCLUSIEF bij boekhandel Roelants)  

Op zoek naar Nous étions jeunes et insouciants, de biografie van voormalig wielrenner Laurent Fignon, kwam ik erachter dat het woord 'Librairie' in Frankrijk aan een snelle inflatie onderhevig is: Winkels waar dit woord aan de gevel prijkt, blijken van binnen niet meer dan een veredeld goklokaal annex sigarettenzaak, met oh ja, rechts nog een top-10, met van ieder boek slechts één exemplaar. Bovenaan een boek over DSK met een veelbelovend omslag.

Natuurlijk, in Amerika is 'Borders' net failliet, en ook in Nederland had een grote keten even betalingsproblemen. Maar van een land met een rijke literaire traditie als Frankrijk valt het tempo van de ontlezing me toch tegen.

De reden dát ik dat boek zocht, was dan weer dat ik net het razend interessante 'Het feest van list en bedrog' van Herman Chevrolet had gelezen. Hij argumenteert overtuigend dat wielrennen in zekere zin geen sport is, maar slechts een alibi voor sponsoren en media om veel geld te verdienen. Dat gegeven, plus de invloed van allerhande dubieuze ploegleiders en schimmige wonderdokters, maakt dat wielrennen, volgens Chevrolet, moet worden beschouwd als cinema.

Het is een doorlopend feuilleton, dat zich tegelijkertijd in de echte en de niet-echte wereld afspeelt. Het volgt verhaallijnen en motieven die direct te herleiden zijn tot de oerverhalen van de mensheid. Dat maakt wielrennen zo interessant, en de sport zelf is feitelijk altijd bijzaak geweest.

Terwijl ik dit schrijf, hoor ik dat Johnny Hoogerland, Nederlands held uit de voorbije Tour, het criterium van Chaam gewonnen heeft. Als klimmer op een vlak parcours. Een mooi bewijs van Chevrolets these.

En de bevestiging dat mensen altijd behoefte zullen hebben aan een goed verhaal. Je zou zeggen dat daar toch kansen liggen voor de boekhandel.

- Hartger Wassink

Het is alweer een tijdje geleden dat onze ‘ethiek CD-box’ en onze ‘strafrecht CD-box’ uitkwamen maar de hoorcollege-reeksen, respectievelijk van Paul van Tongeren en Ybo Buruma, zijn nog steeds populair onder studenten en ‘leken’. De box Schuld, boete, risico, drama: 8 colleges over de cultuurgeschiedenis van het strafrecht van prof. mr. Ybo Buruma prijsden wij af van €49,95,- voor €25,- toen bekend werd dat hij zal toetreden tot de Hoge Raad. In september gaat zijn nieuwe functie in; hij zal dan 'met pijn in het hart' uit Nijmegen vertrekken, zo valt te lezen op de website van de Radboud Universiteit. Half augustus zal Buruma een oratie houden ter afscheid.

De box van hoogleraar wijsgerige ethiek Paul van Tongeren Geluk, deugd, plicht, keuze: 8 colleges over de geschiedenis van de ethiek wordt nu ook afgeprijsd, want er valt ook hier iets te vieren. Binnenkort brengen we een nieuwe reeks van Paul van Tongeren uit, ditmaal over Friedrich Nietzsche. De 5-delige reeks wordt in augustus verwacht en komt tot stand in samenwerking met Luisterwijs. Tot die tijd is ook de ethiek CD-box €25,-.

Jorge Luis Borges verwierf op zijn 61ste wereldfaam, toen hij de Prix Formentor mocht ontvangen en plots overal ter wereld werd vertaald. In Nederland werd hij een boegbeeld van De Bezige Bij, met als bekendste werk De Aleph. Borges was echter, nog meer dan een prozaschrijver, een dichter. Vooral op latere leeftijd wijdde hij zich aan de poëzie, ondanks vorderende blindheid. Hiervan is tot nu toe slechts een klein deel in het Nederlands vertaald. Nu, 25 jaar na zijn dood, worden al zijn gedichten in gebundelde vertaling uitgebracht (door Barber van de Pol en Maarten Steenmeijer). De gebonden, tweetalige editie verschijnt in september.

Op verschillende locaties zal aandacht worden besteed aan het werk van Borges en deze uitgave in het bijzonder. Ook in Roelants staat een presentatie en lezing gepland. Houdt u onze agenda in de gaten voor meer informatie.

Alle beesten van Midas Dekkers is onmisbaar voor elke Midas Dekkers-fan! Deze uitgave bevat twee vuistdikke, gebonden delen die samen meer dan 1500 pagina's omvatten. Dekkers geeft zelf een inleiding bij deze verzameling beestenverhalen. Alle beesten is een aanwinst voor de boekenkast van alle vogelaars, poezenliefhebbers en (amateur)biologen, en voor iedereen die maar geen genoeg krijgt van Midas’ verhalen.

Midas Dekkers - Alle beesten. Nu van €49,95 voor slechts €25,-!

De komst van twee nieuwe CD's wordt gevierd met aanbiedingen van het Nederlands Kamerkoor en het Royal Concertgebouw Orchestra. Zaterdag is de Vierdaagse-drukte weer voorbij, komt u dan bij Roelants [in LUX] naar de CD's luisteren? U kunt ze natuurlijk ook in de webshop bestellen.

Vanaf komend seizoen zal het Nederlands Kamerkoor onder leiding staan van Risto Joost. Hij dirigeerde het koor al een aantal keer dit seizoen, en nu is er ook een CD. Hierop worden de verschillende delen van Palestrina's Missa Papae Marcelli afgewisseld door werken van Pärt (The woman with the alabaster box, Tribute to Ceasar, I am the true vine, Most holy Mother of God). Daarnaast is de mis echter ook integraal opgenomen. Risto Joost combineerde Pärt al eerder met oude meesters en heeft meerdere malen met de componist samen mogen werken.

Palestrina & Pärt - Nederlands Kamerkoor - Risto Joost tijdelijk voor 15,95

Afgeprijsde CD’s van het Nederlands Kamerkoor (Global):

French Choral Music - Spanjaard van 23,00 voor 14,95
French Choral Music 3 - Hayrabedian van 23,00 voor 14,95
Poulenc - Secular Choral Music - Ericson van 23,00 voor 14,95
A. Gabrieli - The penitential psalms of David - Van Nevel van 23,00 voor 14,95
Schumann, Draeseke - Gronostay van 23,00 voor 14,95
Bruckner, Reger - Gronostay van 23,00 voor 14,95
Mendelssohn - Part-songs - Gronostay van 23,00 voor 14,95
Hindemith - Choral Works - Gronostay van 23,00 voor 14,95

Van het Royal Concertgebouw Orchestra is een nieuwe Mahler CD uitgekomen. Ook hier wordt de gelegenheid gevierd door een aantal CD's van het orkest af te prijzen. 

Mahler - symphony no. 3 - Royal concertgebouw orchestra - Jansons tijdelijk voor 16,95

Afgeprijsde CD’s van het Royal Concertgebouw Orchestra (RCO Live), alles gedirigeerd door Mariss Jansons:

Mahler symphony no. 1 van 23,00 voor 9,95
Bruckner symphonies no. 3 & 4 - (dubbel CD) van 32,50 voor 19,95
Stravinsky - L'Oiseau de Feu / Le Sacre du Printemps van 23,00 voor 9,95
Beethoven & Brahms - Symphony no. 2 van 23,00 voor 9,95

We hebben ook Mahler symphony no. 2 op voorraad, een dubbel CD voor 26,95.

De aanbiedingen lopen tot en met 5 augustus (of zolang de voorraad strekt).

Zoals wel vaker met  ‘geschiedenis’ gebeurt, neemt de tijd ons graag een loopje. Men vergeet de oorzaak daarvan (->slecht onderwijs  danwel  geheugenverlies of een cocktail daarvan) òf men hokt dat, verkrampt en onmachtig,  in jaargetallen, kanonnen en  canonen, rassen  zelfs,  èn soorten.  Geldt dat zeker ook voor jazzmuziek.  Die oceaan der oren laat zich niet, al dan niet vergetel, alleen meten in dieptes, daden of platen, laat staan in normaantallen of  omzetstatistieken.

En voordat je het beseft  sta je dan te koekeloeren met je harde schijf van al je wetmatigheden en instrumenten. Nu is dat nooit helemaal verkeerd of zo.  Maar ach, beste lezer,  met enig fantastiek bewustzijn kan het leven zoveel aardiger zijn, zo veel onvergetelijk feestelijker schateren in de oren.

Ik kom terzake:

Ergens begin der jaren zestig van de vorige eeuw deed een zwarte zanger, niet alleen der kleuren blind, het ongehoorde:  Ray  Charles besloot toen, destijds derhalve, dat het hem (en daarmee de US of A) hoognodigst de tijd geworden was om een paar kannonnetjes  vooroordeel  apocrief te schieten. Hij deed  iets onvergetels en onbeschaamds. Ray Charles nam  -notabene in Hollywood- een album (1) op met wat heet ‘country & western-liedjes.

De wereld sprak er vervolgens schande van, wit èn zwart vloekten zich de slagen rond, in de kerk. Maar Ray? Die zong en zielswingzong  gewoon de liedjes  die hij- ook der kleuren blind- al zijn hele leven  hoorde. Regelvast  de smeltpot in.

En mèt de platenbazen vaarde ook Ray daarbij wel: een zwarte blinde zanger die in een klap een heel nieuwe afzetmarkt aanboorde (en daarmee zelf  baas werd plus stinkend rijk!) Het werd Ray Charles met die hillbilly-liedjes zelfs  zò universeel dat sommige daarvan,  door zijn bijstand, oh ironie, canoniek werden verklaard; de status kregen derhalve, van  staatslied (2).

Een grotere tegenstelling tussen deze kleurverblinde (en ook nog eens –schijnbaar!-  van God losgeslagen) country boy enerzijds en ter andere zije de  trompettist/wuenderkind annex jazzprofessor Wynton Marsalis (de Mozes van de hedendaagse ‘jazz-moet-vooral-kunst-lijken-muziek’)   lijkt dan ook nauwelijks voorstelbaar.

Geldt dat helemaal wanneer men dan – dit ter onvermetelijkste desorientatie van onze hard verschreven geluidskaart - ene Willie Nelson erbij neemt. Willie Nelson? Ik hoor nu al uw  geharste oren kreunen en kraken! Die indiaan in blankste huid ( maar wèl met vlechtjes)? Die linksgedraaide halve gare, met dat  stemgeluid dat zich  meteen de afdeling KNO inbeeldt ? Ja die Willie Nelson, die dus!

Mèt de jazzacademicus Wynton Marsalis  schaarde Willie Nelson zich, eendrachtig en schatplichtig, onlangs  aan de staalkaart  die Ray Charles zich oorverdovend bijna 50 jaar geleden ons nu nog  blindwaart. Het resultaat –Here We Go Again (3)  is  er meer dan alleen om pruimbaar te wezen.

Apocrief of canoniek? Koekkoeksklaterend laat zich de geschiedenis herhalen, mits u luisteren wilt tenminste! De in straksnit gesneden verpakte jazzadvocaat Marsalis (die zich daarmee wèl  in zijn eigenste landkaart -te weten New Orleans- delft), samen met de levend gewaakte wietsjamaan (Willie Nelson dus) , gezamelijk azielzoekend,  de stof der tijd trachten te blussen.  Koekkoeksmuziek derhalve, waarvan wij , luisteraars, in deze messenslijperstijden niet genoeg toebediend kunnen krijgen.

Muziek derhalve  met ruimschoots meer dan een bouwlaag dan het oppervlak laat gloren. Muziek  derhalve waarvan je alleen maar hopen kan dat -naast luisteren, te volste luisteren, op geluidsnivo ‘op apegapen’ (nivo derhalve van agape)- die zich blijvend horen blaast. Onvergetelijkst derhalve. Buig ik met Willie Nelson en Wynton Masalis diep voor Ray Charles derhalve.

Viva Ray Charles!

Ruud de Quay

(1) Modern Sounds in Country and Western Music, vol I en II, ABC Paramount 410 en 435, 5 &7 februari resp. 5 & 7 september 1962; inmiddels getwee ineen uitgegeven door Concord Music Group.

(2) Gebeurde dat met Georgia On My Mind; dat werd in 1979 verheven tot staatslied van de gelijknamigste staat.

(3) Willie Nelson & Wynton Marsalis: Here we go again, Celebrating the Genius of Ray Charles: Blue Note, 2011.