Vandaag weer goed nieuws voor wie geïnteresseerd is in kunst:

De Algemene Kunstgeschiedenis van Honour en Fleming is in prijs verlaagd. Deze auteurs schrijven scherp en helder en weten de gehele menselijke kunstgeschiedenis, van een 30.000 jaar oud beeldje tot aan moderne digitale kunst, in onderlinge verbanden te plaatsen. Dit complete werk is daarmee even toegankelijk als gezaghebbend. Met meer dan 1370 afbeeldingen (waarvan bijna de helft in kleur).

Deze herziene, uitgebreide editie uit 2010 is nu geen 79,95 maar 49,95.

Het zevende en laatste deel van het verzameld werk van Karel van het Reve is onlangs verschenen. Dit deel omvat de jaren 1995-1999. Het bestaat uit de bundels Luisteraars! en Achteraf met elk een groot aantal columns, een kleine verzameling ongebundeld werk en een namenregister van de inhoud van de gehele verzameling. Net als deel 6 bevat dit deel een keuze uit de tekeningen die Peter van Straaten destijds bij de Achteraf-columns maakte.

Nu de verzameling compleet is, zijn de zeven delen (gebonden) samengebracht in een luxe linnen cassette. De introductieprijs is €275 euro. U kunt komen kijken bij ons in de winkel, of meteen bestellen in de webshop.

Ook verschenen bij Van Oorschot: het fotoboek Knip dan, toe dan! Van Van het Reve zijn vooral veel portretfoto's bekend, maar in dit boek zijn privékiekjes uit familiealbums en verschillende collecties samengebracht. Zijn vroege jeugd in Betondorp, het optreden met de Vrolijke Brigade, de fietstocht naar Parijs met zijn eerste vriendinnetje, de reizen naar Rusland, vriendschappen, televisieoptredens... Allemaal onderwerpen waar Van het Reve over schreef. De samenstellers hebben dan ook het verzameld werk van Van het Reve gebruikt om de foto's in zijn eigen woorden toe te lichten.

Een van de belangrijkste kunstencyclopedieën aller tijden is de Franse Dictionnaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs Benezit (kortweg ‘Benezit’ ). Deze klassieker is in 2006 uitgebreid en vertaald in het Engels als de Benezit Dictionary of Artists. Veertien volumes, meer dan 20.000 pagina’s en meer dan 170.000 referenties.
In de Benezit vindt u de meest uitgebreide biografische informatie, ook van meer obscure kunstenaars. De laatste voorraad wordt nu verkocht, voor slechts 299 euro. Een koopje: op amazon.de wordt de encyclopedie voor maar liefst 2635 euro aangeboden! We kochten excl 100 sets. Ze komen in januari, u kunt nu intekenen!

U kunt hier via de webshop intekenen

H.L.C. Jaffé: Willink. Gebonden, Muijser Arts Centre 2000, 293 blz., van €69,95 voor €29,95.

'De vierde, bijgewerkte druk van dit befaamde boek uit 1980 over Carel Willink (1900-1983), geschreven door de destijds vooraanstaande kunsthistoricus Hans Jaffé (1915-1984). De nadruk ligt op Willinks ontwikkeling als schilder, vanaf het constructivistische werk dat hij in de jaren twintig maakte tot aan de ‘echte Willinks’ van na de oorlog: schilderijen van verstilde gebouwen en ruïnes, klassieke beelden op pilaren, en onheilspellende wolkenluchten. Boek sluit af met een catalogus van alle schilderijen, collages en aquarellen.'

Wilbert R. Hasbrouck: The Chicago Architectural Club. Prelude to the Modern. Gebonden, The Monacelli Press 2005, 639 blz., van €52,50 voor €15,-

'Na de grote brand die Chicago in 1871 vrijwel geheel in de as legde, groeide de stad al snel uit tot een centrum van vernieuwende architectuur. In 1885 werd The Chicago Architectural Club opgericht, met als leden onder meer Louis Sullivan en Daniel Burnham, grondleggers van de functionalistische architectuur en pioniers op het gebied van de wolkenkrabber. De gedetailleerde en prachtig geïllustreerde studie van Hasbrouck volgt de organisatie tot in de jaren dertig, als de depressie zich in Amerika laat voelen.'

(Henk Lagerwaard)

Eerder*  (en ook nog wel daarna**) schreef ik op deze plek mijn onvoorwaardelijkste bewondering uit voor Paul MOTIAN.

De slagwerker Paul Motian moest  toen nog 75 worden en was toen al jaren niet meer gezien aan deze kant van de oceaan.

Afgelopen donderdag berichtte De Volkskrant dat Motian twee dagen tevoren was overleden, bijna 80 jaar oud. Geen krachtpatser (inderdaad,) maar een poeet. ‘Van Armeense komaf, een vande grote stilisten’, grondlegger voor het moderne pianotrio met Bill Evans en Scott  Lafaro’. Want/inderdaad: Motian gaf niet het ritme aan met strakke klapjes op de vereiste tel. Motain omschreef het ritme –als een dichter- met de kleur van klank. Bij Motian werd het ritme via geur tot zoiets als geluid. 

Ik zag hem –jaren geleden- twee misschien drie keer spelen. Wat me bijblijft  is dit beeld: onthaast (voordat dat woord bestond)  gezeten –met gleufhoed en breedberande zonnebril- achter het slagwerk.  Onbeweegelijk kwam onder zijn soberste bewegen het geluid vandaan. Je zag en keek –zo besef ik nu pas ongeveer-  hoe dat geboren werd, letterlijk: geluid als kleur, klank als geur. Ritme derhalve dat als schaduw  via de melodie werd geincarneerd. Een liefdesdaad, zo besef ik nu pas, ongeveer, zo’n beetje.

Maar het eigenlijkste wonder was wel –en gelukkig kunnen wij, verdoofde nablijvers,  dat nog steeds horen!- dat Motian met al dat schaduwschrijven altijd zijn mede musici beter liet inlichten. Altijd.

Altijd was Motian niet alleen hen*** maar vooral ook ons, luisteraars daarmee dienaar en bedienaar. Van geluid en (derhalve het besef te)  leven derhalve. En precies daarom was en is Paul Motian altijd een dichter, een van de allergrootsten: als schrijver/ bedrijver van het onzegbaarste onbedaarlijkte geluid kon hij niet anders dan geven, toedelen. Ons luisterlezers–hijgende nablijvers derhalve- vroeg hij slechts om dat te toe te laten, in te nemen  derhalve.

Is dat wellicht het belangrijkste wat Motian ons nalaat****: Paul Motain wist als geen ander dat de hartslag van het geluid en derhalve het leven zich zonder lezers nooit alleen weet.  Zonder dienaar die zich daarom bekommert, valt er immers, naakt beschouwd,  weinig of niks te bedienen (of te leesleven). Zonder bedrijver en/of bedrevene is liefde/leven immers slechts een zelfstandig naamwoord.

Motian bediende zich van het leven en daarmee het geluid (zoals de liefde): een werkwoord. En daarom is Paul Motian,   zoals De Volkskrant kopte, geen patser van de kracht. Het geluid -en daarmee het leven – is pas machtig wanneer  zich dat  bedienen laat: sprekend en bewegend, als een werkwoord.  

Ruud de Quay

* Januari 2007 (Winter&Winter deel 3)
** Ergens laat in 2008 (ECM 40 jaar)
*** Om er een paar te noemen: Bill Frisell&Joe Lovano (trio), Paul Bley, Charlie Haden,, Jason Moran, Marylin Crispell, Bobo Stenson maar ook de blazers van toen en nu (en morgen): Enrico Rava, Chris Speed, Tony Malaby en etc.
**** Die nalatenschap omvat onder andere –recent heruitgegeven- The Complete Remastered Recordings on Black Saint & Soul Note/2010 (6 CD’s voor bijna gratis!). Verder onder meer op ECM –van recenter datum en bepaald stevig geprijsd voor een ceedee- Lost In a Dream (trio, 2009, ECM 2128)  en Live At Birdland (met Lee Konitz en Charlie Haden, december 2009, ECM 2162) plus  een van mijn favorietsten:  ‘Garden of Eden’ (Paul Motain and the Electric BeBop Band, november 2004, ECM 1917)

Vandaag in de ramsj-rubriek van het NRC, al enige tijd bij ons verkrijgbaar: de cassette met de Nagelaten fragmenten 1869-1889 van Friedrich Nietzsche, van 290,00 voor 95,00!

De stem van de wetenschap.

Dat is in Nederland Robbert Dijkgraaf. Hij is ‘president’ van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) en mediageniek. Daarom komt hij in De wereld draait door. Matthijs van Nieuwkerk noemt hem daar jolig ‘de baas van alle wetenschappers in Nederland’. Dat is hij natuurlijk niet, maar wel een semi-bekende Nederlander. En door zijn toedoen zullen meer landgenoten dan ooit van de KNAW gehoord hebben, misschien zelfs Henk en Ingrid wel. Maar Dijkgraaf gaat naar de Verenigde Staten, waar hij directeur wordt van het Institute for Advanced Study in Princeton. Einstein is calling!

De stem van de wetenschap is ook de titel van een tweedelige geschiedenis van de KNAW, geschreven door de Groningse historicus Klaas van Berkel. Elk deel bestrijkt ruim een eeuw, want de Academie is in 1808 opgericht (als ‘Koninklijk Instituut’), op instigatie van koning Lodewijk Napoleon. Terwijl in die twee eeuwen zowel wetenschap als maatschappij drastisch veranderden, bleef de KNAW een oase van bezonkenheid, al wil dat niet zeggen dat er geen conflicten en spanningen waren.

Van Berkel suggereert dat Nederland en de wetenschap een wat moeizame verhouding hebben. Het kost in Nederland weinig moeite om de argwaan jegens gestudeerde types te activeren, zo schrijft hij, en zelfs hoger opgeleiden doen daar graag aan mee. Het mag nog een wonder heten dat Nederland maar net onder het Europees gemiddelde zit als het gaat om investeringen in de wetenschap (zie http://www.vsnu.nl/). De wetenschap heeft in Nederland kennelijk weinig gezag, en dat wordt er met de recente fraudegevallen niet beter op. Maar zonder wetenschap zaten we nog in de Middeleeuwen. Laat de KNAW nog maar even blijven, liefst met een nieuw en krachtig stemgeluid ten gunste van de wetenschap.

Klaas van Berkel (2011) De stem van de wetenschap. Geschiedenis van de KNAW Deel 2 1914-2008. Amsterdam: Bert Bakker, 680 pp., € 49,95. (Deel 1, uit 2008, over de periode 1808-1914, is antiquarisch te verkrijgen).

Ruud Abma is verbonden aan de Universiteit Utrecht. Op vrijdag 9 december presenteert hij in Roelants [LUX] zijn boek ‘Over de grenzen van disciplines’.

Zoals u waarschijnlijk wel weet, is onze boekhandel genomineerd voor Boekhandel van het jaar. Samen met vijf andere winkels wachten we tot eind januari op de uitreiking. Op 200 meter van onze winkels wacht Restaurant Het Savarijn op de verschijning van de nieuwe Michelingids. De Gelderlander meldde gisteren al dat het restaurant een ster krijgt. Of dat echt zo is weten we 1 december -  dan ligt de Michelingids Nederland 2012 in de winkel. Het is dan wel de eerste keer dat er in Nijmegen zo'n sterretje flonkert.

Wilt u thuis alvast een kijkje nemen in de de keuken van een sterrenrestaurant? Gisteren kwam de box El Bulli - Cooking in Progress & Culinaire hommage binnen. Naast de internationale documentaire over Ferran Adria (de meest revolutionaire chef ter wereld), bevat de box een exclusief kookboek waarin tien Nederlandse en Vlaamse sterrenchefs in verhaal, film, foto en recept vertellen over Adria's invloed op de huidige generatie chefs.

Bekijkt u de wereld van de sterrenrestaurants liever vanuit een ander oogpunt? Dan raden wij het boek De magie achter de Michelinster aan. Ruim twintig jaar was Paul Van Craenenbroeck hoofdinspecteur voor de beroemde en gevreesde Michelingids. In deze periode bezocht hij talloze restaurants in de Benelux, proefde hij en oordeelde hij. Een ster erbij, een ster eraf; het lot van vele chefs en eigenaren lag in zijn handen. De auteur vertelt over zijn ervaringen, avonturen en schandalen. Hij spaart niets of niemand. Ook het beroemde El Bulli moet eraan geloven.

Dat is in Nederland Robbert Dijkgraaf. Hij is ‘president’ van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) en mediageniek. Daarom komt hij in De wereld draait door. Matthijs van Nieuwkerk noemt hem daar jolig ‘de baas van alle wetenschappers in Nederland’. Dat is hij natuurlijk niet, maar wel een semi-bekende Nederlander. En door zijn toedoen zullen meer landgenoten dan ooit van de KNAW gehoord hebben, misschien zelfs Henk en Ingrid wel. Maar Dijkgraaf gaat naar de Verenigde Staten, waar hij directeur wordt van het Institute for Advanced Study in Princeton. Einstein is calling!

De stem van de wetenschap is ook de titel van een tweedelige geschiedenis van de KNAW, geschreven door de Groningse historicus Klaas van Berkel. Elk deel bestrijkt ruim een eeuw, want de Academie is in 1808 opgericht (als ‘Koninklijk Instituut’), op instigatie van koning Lodewijk Napoleon. Terwijl in die twee eeuwen zowel wetenschap als maatschappij drastisch veranderden, bleef de KNAW een oase van bezonkenheid, al wil dat niet zeggen dat er geen conflicten en spanningen waren.

Van Berkel suggereert dat Nederland en de wetenschap een wat moeizame verhouding hebben. Het kost in Nederland weinig moeite om de argwaan jegens gestudeerde types te activeren, zo schrijft hij, en zelfs hoger opgeleiden doen daar graag aan mee. Het mag nog een wonder heten dat Nederland maar net onder het Europees gemiddelde zit als het gaat om investeringen in de wetenschap (zie http://www.vsnu.nl/). De wetenschap heeft in Nederland kennelijk weinig gezag, en dat wordt er met de recente fraudegevallen niet beter op. Maar zonder wetenschap zaten we nog in de Middeleeuwen. Laat de KNAW nog maar even blijven, liefst met een nieuw en krachtig stemgeluid ten gunste van de wetenschap.

Klaas van Berkel (2011) De stem van de wetenschap. Geschiedenis van de KNAW Deel 2 1914-2008. Amsterdam: Bert Bakker, 680 pp., € 49,95. (Deel 1, uit 2008, over de periode 1808-1914, is antiquarisch te verkrijgen).

Ruud Abma is verbonden aan de Universiteit Utrecht. Op 9 dec. presenteert hij in Roelants [LUX] zijn boek ‘Over de grenzen van disciplines’.